الشريف المرتضى
مقدمهء مصحح 19
الذريعة إلى أصول الشريعة
14 « المسائل الطرابلسية الثالثة » : رسالهيى است خطى « 1 » مشتمل بر 23 مسأله كه سيد در جواب سؤالهائى كه از شيخ « أبو الفضل ، إبراهيم بن الحسن الابانى » در سال 427 دريافت داشته « 2 » تأليف كرده است . از روح سؤالها پيدا است كه سائل امامي بوده ودوست ميداشته كه مشكلات كلامي مربوط به مذهب از قبيل معنى علم خداوند به أشياء ، ونزول قرآن جملة واحدة ، وزندگى شهيدان پس از مرگ ، وخبرهاى كاهنان وحدود صحت آنها ، براي أو روشن شود « 3 » . سيد در اين رساله مسائلي را به كتاب « الملخص » « 4 » و « الذخيرة » و « تنزيه الأنبياء » « 5 » حوالت داده ، وچون به خبر واحد عمل نميكرده تصريح به وجوب حذر از قبول أحاديث كتاب « الكافي » كلينى كرده است « 6 » . 15 - « المسائل الرسية الأولى » : رسالهيى است خطى مشتمل بر 28 مسأله در 24 صفحه ، هر صفحه 21 سطر كه سيد در جواب مطالبى كه « أبو الحسين ، المحسن بن محمد بن الناصر الحسيني الرسى » از أو سؤال كرده تأليف كرده است . سائل - چنانكه « ابن إدريس » أو را وصف كرده « 7 » وسؤالاتش بدان گواه است - دانشمندى بوده مدقق ، وفقيهى حاذق ، الزامكنندهء خصم ، احتجاجكنندهاى كه جز مثل سيد از عهدهء جواب احتجاجات أو برنميآمده ، سيد مرتضى خود نيز از أو تقدير كرده وبر أو ثنا گفته است . اين رساله بر مسائل فقهى وكلامي مشتمل است وسيد در اين رساله مسائلي را به كتاب خود « مسائل في أصول الفقه » و « المسائل المطلبيات » حوالت داده است . سيد اين رساله را در سال 428 تأليف كرده ، واز اين جهت كه بر آخرين فتاوى فقهى ونظرات كلامي أو مشتمل است حائز بسى اهميت است . صاحب « أدب المرتضى » گويد : نسخهاى از اين رساله به قلم « آقا شيخ آقا بزرگ » نزد من موجود است « 8 » . 16 - « المسائل الرسية الثانية » : اين رساله نيز در پاسخ سؤالات « أبو الحسين ، المحسن بن محمد بن الناصر الحسيني الرسى » است كه پس از رسالهء سابق الذكر بر « سيد » وارد شده و « سيد » آنرا به همان رساله الحاق كرده است . اين رساله پنج مسأله است در 4 صفحه ، هر صفحه 22 سطر ، وهر سطر 28 كلمه . مسألهء أول فقهى وبقيه آميختهاى است از فقه وكلام ، اين رساله از آخرين تأليفات سيد وبدين سبب معرف آخرين آراء ونظرات أو ميباشد .
--> ( 1 ) - مجموعهء گذشته ص 174 ( أدب المرتضى ص 144 ) . ( 2 ) - مقدمهء مجموعهء گذشته . ( 3 ) - مسألهء پنجم وششم وهفتم ملاحظه شود . ( 4 ) - مسألهء أول ودوم ودوازدهم وهفدهم ملاحظه شود ( أدب المرتضى ص 145 ) . ( 5 ) - مسألهء چهاردهم ملاحظه شود . ( 6 ) - أدب المرتضى ص 145 . ( 7 ) - به مقدمهء رساله ونوشتهء « آقا شيخ آقا بزرگ » بر غلاف رساله مراجعه شود . ( 8 ) - أدب المرتضى ص 145 .